Organisatieontwikkeling Centres of Expertise
Loopbaanontwikkelingen onderzoeksgroepen

Om ons doel te bereiken onderzoeken we welke HR-instrumenten nodig zijn om toekomstgerichte, transdisciplinaire vaardigheden en competenties in onderzoek te herkennen en te benutten. Dit doen we zowel op individueel niveau als voor de onderzoeksgroep als geheel. We bouwen daarbij voort op eerdere inspanningen. Hiervoor:
- Vergelijken we HR-instrumenten van de Hogeschool Utrecht (HU) en de Hanze;
- Ontwikkelen we gespreksleidraden en tools voor loopbaanontwikkeling;
- Brengen we het bestaande personeelsbeleid in kaart en onderzoeken we hoe dit beter kan aansluiten bij de behoeften van een transdisciplinaire onderzoeksgroep.
Inventarisatie en vergelijking
We hebben HR-instrumenten, functieprofielen en ontwikkelpaden van HU en Hanze geïnventariseerd. Het doel was niet om beleid te integreren, maar om te leren van elkaars aanpak en te bepalen wat de onderzoeksgroep nodig heeft om te groeien.
Voorbeelden van bestaande tools:
- Loopbaanpaden Hanze (visual loopbaanpaden in onderzoek)
- HU ontwikkelkaart voor praktijkgerichte onderzoekers
- Voor intern: Ontwikkelkaart voor Praktijkgerichte Onderzoekers
- Voor extern: Ontwikkelkaart voor praktijkgerichte onderzoekers | TLN
- Functiegebouw Hanze (functiegebouw Hanze) en HU (functiegebouw HU)
- Addendum op onderzoeksprofielen HU ( Addendum Onderzoek (bij de huidige functieprofielen)
(NB: de links zijn toegankelijk voor de medewerkers van de desbetreffende Hogeschool)
Vervolgens hebben we gekeken wat er nog mist en hebben we een concretiseringsslag gemaakt m.b.t. skills/competenties en het daarmee vormgeven van loopbaanontwikkeling.
Verbinding werkzaamheden en ontwikkeling
We vergeleken functieprofielen (inclusief addendum HU) van docent-onderzoekers aan de hand van de 9 resultaatgebieden uit de HU-ontwikkelkaart:
- Vraagarticulatie
- Onderzoek ontwerpen
- Onderzoek begeleiden
- Onderzoek uitvoeren
- Projectmanagement
- Netwerk & acquisitie
- Visie en leiderschap
- Doorwerking
- Verbinding onderwijs, onderzoek en praktijk
Deze vergelijking helpt ons om loopbaanontwikkeling concreet te maken en profielen te verfijnen. De loopbaanontwikkeling van enkele docent-onderzoekers van Hanze en HU zijn praktijkcases die voedend zijn voor de resultaatgebieden van het profiel van een onderzoeker en vice versa. Door de continue iteratie tussen theorie en praktijk worden de profielen steeds scherper, hetgeen gaat leiden tot profielbeschrijving en loopbaanontwikkeling van docent-onderzoekers. Het resultaat is een beschrijving van taken per resultaatgebied voor schaal 12 en 13. Voor het voeren van deze gesprekken is een gespreksleidraad opgesteld.
Verbinding Sprong Sure
We hebben ons vooral gericht op de benodigde competenties die nodig zijn bij transdisciplinair samenwerken. We analyseerden diverse raamwerken, waaronder:
- Researchcomp: het Europees competentiekader voor onderzoekers, ontwikkeld door de Europese Commissie, in aansluiting op ESCO (europese classificatie).
- Greencomp: het Europees competentiekader voor duurzaamheid, ontwikkeld door de Europese Commissie
- Praktijkgids-transdisciplinair proces: praktische aanpak met tips, informatie en voorbeelden ontwikkeld door Het Groene Brein en de Community Sociaal Circulair.
- Doceren in regioleren: rollen, taken en competenties van docenten in regionale leerarrangementen ontwikkeld door de Wageningen University & Research (WUR): Scenario’s voor professionalisering en Rollen, taken en competenties van docenten in regionale leerarrangementen.
- Basistaken van de grenswerker: gericht op alle medewerkers van hogescholen die participeren in labs en werkplaatsen waarin collectief wordt geleerd en geïnnoveerd.
We koppelden relevante competenties aan de 9 resultaatgebieden van praktijkgericht onderzoek.
Toekomstgericht
De vraag leefde ook: wat wordt er nú verwacht, maar juist ook in de toekomst van transdisciplinaire samenwerking? Wat heeft een onderzoeker nodig aan competenties om transdisciplinair te werken? Tijdens de bijeenkomst op Ameland hebben de collega’s van future probing met ons een werkvorm bedacht waarmee we hebben opgehaald welke competenties de onderzoeksgroep belangrijk vindt voor transdisciplinaire samenwerking. De volgende competenties kwamen naar voren als essentieel voor transdisciplinaire samenwerking:
- Reflectief vermogen en het stellen van goede vragen
- Effectieve communicatie en zichtbaarheid van impact
- Vermogen om stakeholders met verschillende perspectieven te verbinden
- Beleid kunnen beïnvloeden en teams aansturen
- Combinatie van ‘harde’ vaardigheden (zoals projectmanagement) en ‘zachte’ vaardigheden (zoals empathie en teaminzicht)
Probing Futures
Er is ook verkend welke beelden er leven onder de samenwerkingspartners over de toekomstige transdisciplinaire onderzoeksgemeenschap Sprong Sure. Van daaruit is in co-creatie met betrokken projectleden – in onderzoeks- en ondersteunende rollen – geïnventariseerd welke waarden belangrijk worden gevonden tijdens de doorontwikkeling. Hierbij is gewerkt vanuit het principe dat de elementen of bouwstenen om gewenste toekomsten te ontvouwen aanwezig zijn in de samenwerking en dat door dialoog over en handelen naar gedeelde waarden die toekomsten werkelijkheid kunnen worden. Concreet hebben we de principes opgehaald waarlangs de toekomstige transdisciplinaire onderzoeksgemeenschap zich vormt. Deze zijn middels het kwaliteitskader vertaald naar welke competenties in de toekomst nodig zijn. Dit wordt verder toegelicht in probing futures.
Verbinding met kwaliteitskader
Binnen het ontwikkelde kwaliteitskader wordt onderzoek opgedeeld in fasen waarbij het kwaliteitskader een andere focus krijgt. Deze fasen zijn:
- Aanleiding/verkenning
- Startfase
- Middenfase
- Eindfase (evaluatie)
Om de praktische bruikbaarheid van de competenties per resultaatgebied te verhogen, hebben wij deze indeling hierop toegepast.
Hierbij zijn we van een brede verkenning (divergeren) overgegaan naar een gerichte focus (convergeren) op de competenties die nodig zijn voor docent-onderzoekers binnen Sprong Sure. De nadruk ligt op transdisciplinaire samenwerking in de context van de energietransitie. Elke fase van het onderzoeksproces zoals hierboven beschreven, legt de nadruk op specifieke resultaatgebieden. Dat betekent niet dat de overige resultaatgebieden in die fase geen rol spelen, maar de focus ligt op de resultaatgebieden die het meest relevant zijn voor die fase. Bij elk resultaatgebied zijn vervolgens de bijbehorende competenties uit het ResearchComp-model gekoppeld. Alle competenties uit het ResearchComp-model zijn van belang, echter de focus ligt op transdisciplinaire samenwerking in de energietransitie. Daarnaast is er voor de HU-medewerkers een koppeling gemaakt met de HU competentiegids.
Het eindproduct is een overzicht van de belangrijkste competenties voor docent-onderzoekers in de Sprong Sure-groep die transdisciplinair samenwerken binnen de energietransitie gekoppeld aan het kwaliteitskader en de negenresultaatgebieden.
Verdere inzichten
Tijdens het bezoek aan Ameland vond een eerste toets plaats met de onderzoeksgroep over welke competenties nodig zijn voor transdisciplinair onderzoek. Het gesprek hierover bleek niet eenvoudig. Dit hangt samen met het verschil in denkwijze en taal tussen HR-professionals en onderzoekers, waardoor gesprekken over competentieontwikkeling op meta-niveau soms lastig zijn. Het vraagt om een gespreksleidraad voor het voeren van loopbaangesprekken.
Voor ons bood Ameland belangrijke inzichten:
- Wat is een experimenteergebied? Het bezoek maakte duidelijk wat dit inhoudt en gaf richting aan wat de onderzoeksgroep aan het doen is.
- Transdisciplinair samenwerken en onderzoeken: het werd concreet wat dit betekent in de praktijk.
Gaandeweg hebben we aan de hand van de vooraf gestelde drie doelen de volgende resultaten behaald:
- Vergelijken we HR-instrumenten van de Hogeschool Utrecht (HU) en de Hanze:
- Resultaatgebieden senior onderzoeker schaal 12 en 13 (Hanze)
- Normvindingsproces (Hanze) aan de hand van best practice HU
- Loopbaanpaden voor (senior) onderzoekers van Hanze aan de hand van tussenresultaten vanuit Sprong Sure (gepeerreviewed) (Hanze)
- Input voor herziening functiegebouw op grond van onderzoek bij Hanze met o.a. weging
- Ontwikkelen we gespreksleidraden en tools voor loopbaanontwikkeling;
- Gespreksleidraad voor loopbaangesprekken
- Interviews over loopbaanpaden met onderzoekers van Sprong Sure
- Brengen we het bestaande personeelsbeleid in kaart en onderzoeken we hoe dit beter kan aansluiten bij de behoeften van een transdisciplinaire onderzoeksgroep.
- Overzicht van de belangrijkste competenties voor docent-onderzoekers in de Sprong Sure-groep die transdisciplinair samenwerken binnen de energietransitie gekoppeld aan het kwaliteitskader en de negen resultaatgebieden.



Antoinette Bos
Astrid Goselink
Liesbeth Boers
Gespreksleidraad loopbaanontwikkeling onderzoekers


