Duurzaamheidstransitie

“Ik zocht een plek waar ik met de inhoud bezig kon zijn en waar ik kon promoveren. Zodoende ben ik ondertussen alweer 13 jaar geleden gestart bij Hogeschool Utrecht,” vertelt hij. Maarten begon als docent bedrijfscommunicatie aan de HU. Ondertussen behaalde hij zijn doctoraat aan de Universiteit van Utrecht met een onderzoek over het vertrouwen tussen consumenten op online deelplatformen, zoals Airbnb.

Na zijn PhD ging hij op zoek naar een maatschappelijk relevant onderzoeksthema en kwam hij bij de energietransitie terecht. “Ik sprak met een directeur van een buurthuis in Soest over energiearmoede. Zo kwam ik op het spoor van de sociale gevolgen van duurzaamheidtransities.” Door dit postdoconderzoek belandde Maarten bij het Instituut Social Work en het lectoraat Duurzame Gemeenschappen.

Overstap naar hoger onderwijs

De overgang van het bedrijfsleven naar het onderwijs en onderzoek was even wennen: “Hoewel ik geen lerarenopleiding heb gedaan, sprak het overbrengen van kennis op studenten me wel aan. Het was echt een nieuw vak voor mij,” zegt Maarten. “Ik werd gewoon direct in het diepe gegooid. Nieuwe docenten kregen destijds een crash course van drie dagen over hoe je een lesplan maakt, hoe formuleer je een leerdoel, dat soort dingen. Verder was het gewoon learning on the job.”

Op de vraag waar hogescholen meer ondersteuning in kunnen bieden, is het antwoord dan ook: meer aandacht voor beginnende docenten. Ook ziet Maarten kansen voor een leerling-gezelmeestermodel voor onderzoekers, zodat een junior onderzoeker advies en feedback kan krijgen van een senior. “Het moet niet zo zijn dat je ineens de opdracht krijgt van nou, schrijf maar een aanvraag en voer het maar uit,” zegt Maarten. “Dat proces moet je een beetje kunnen afkijken bij iemand. Zo word je gaandeweg steeds onafhankelijker.”

SPRONG SURE

Als we het toch hebben over learning on the job, zo voelde werken binnen SPRONG SURE soms ook een beetje: “In het begin was het voor mij niet helder wat het doel was en wat deze mensen allemaal met elkaar deden,” zegt Maarten. “Nu zie ik het veel meer als netwerk om gezamenlijk projecten op te starten en daarin de samenwerking te zoeken. Als je nu een aanvraag schrijft, kan iemand direct zeggen, ‘oh, daar heb ik een handige tool voor ontwikkeld.’ Dan kun je die gelijk opnemen in je activiteitenplan.”

Intussen is Maarten betrokken geweest bij het schrijven voor het plan van fase 2. “Het is een manier om meer sturing te geven aan wat ik juist in fase 1 heb gemist, zoals meer concreetheid en richten op resultaten.”

Transdisciplinair werken

Transdisciplinair werken binnen een onderzoek is een kernwaarde binnen SPRONG SuRE. Voor Maarten betekent dit vooral het in kaart brengen en verbinden van partijen: “Wie moet je allemaal aan tafel hebben? Die mensen moet je opzoeken en betrekken. Door de partijen die nodig zijn voor het oplossen van het vraagstuk al in het onderzoek te betrekken, ontstaat er meer eigenaarschap.”

Onderzoekers die transdisciplinair werken, moeten wel over enige flexibiliteit beschikken. “Als je met bewoners wil praten, hoef je geen vergadering in de ochtend of middag te plannen, want mensen hebben ook gewoon een baan.” Daarnaast moet je als onderzoeker uiteraard altijd onafhankelijk zijn, maar wel een verbindende factor kunnen zijn tussen bijvoorbeeld bewoners en de gemeente.

Toekomst

Als we het hebben over Maartens eigen loopbaanontwikkeling, heeft hij vooral ambities om de onderzoekslijn verder aan te vullen met duurzaamheidsprojecten. “Ik zie de projecten als een soort kralenketting. Mijn ambitie is dat die kralen ook onderling met elkaar verbonden zijn en een rode lijn hebben. Ik wil over een paar jaar terug kunnen kijken en zeggen, ‘ja, op die manier heb ik concreet bijgedragen aan de duurzaamheidstransitie.’”