ESTRAC - Transforming Regions
De overstap van fossiele brandstoffen naar duurzame energie brengt uitdagingen op elk niveau van de samenleving. Ook lokaal en regionaal moeten veel beslissingen worden genomen over de energietransitie. Er is daarom steeds meer behoefte aan een gebiedsgerichte aanpak die betrokkenen kan ondersteunen bij het CO2-neutraal maken van een dorp, wijk of regio.
ESTRAC – Transforming Regions is een samenwerkingsverband tussen de Hanzehogeschool Groningen, de Rijksuniversiteit Groningen en TNO. Het ESTRAC-project richt zich op het vinden van tools, methoden en werkwijzen voor besluitvorming op lokaal en regionaal niveau in de energietransitie. Deze middelen kunnen in het hele traject van de energietransitie gebruikt worden: van bewustwording tot uitvoering. Het onderzoek is opgezet voor de industriële transformatie en de gebouwde omgeving. Entrance/Hanze focuste zich op de gebouwde omgeving. Eén van de belangrijkste uitgangspunten hierbij is het betrekken van bewoners bij plannings- en besluitvormingsprocessen. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar technische- economische aspecten van energiesystemen, maar ook naar de ruimtelijke en sociale factoren die een rol spelen. Het onderzoek vindt plaats aan de hand van een aantal casestudies op Ameland, in een aantal dorpen in het landelijk gebied en in de Groningse stadswijk Paddepoel.
Transdisciplinariteit
In ESTRAC kwam transdisciplinariteit naar voren doordat technische kennis over het energiesysteem bewust werd geïntegreerd met sociale inzichten en de perspectieven van bewoners. De inventarisatiestudies lieten zien dat sociale aspecten vaak ontbraken in bestaande modellen en tools, waardoor een integrale benadering van de energietransitie werd belemmerd. Door zowel sociale data te incorporeren als verschillende groepen belanghebbenden actief te betrekken, waaronder bewoners, die in de gebouwde omgeving direct werden geraakt, werd gewerkt aan een besluitvormingsproces waarin diverse disciplines en maatschappelijke stemmen samenkwamen. Daarmee sloot het project aan bij transdisciplinaire en participatieve aanpakken die technologische en sociaal-participatieve dimensies verbinden.
Tools en methoden
Er zijn verschillende tools en methoden ontwikkeld in dit project, die nu nog steeds regelmatig worden ingezet in huidige projecten.