Uitkomsten Paddepoel

Geleerde lessen

• Bottom up vs. Topdown: MAKING-CITY is vooral een topdown project geweest, er zijn ook projecten geweest die een meer bottom up-aanpak hebben gehad. Het effect van beleid op de energietransitie monitoren is zinvol.
• Studenteninzet: Het is nodig om goed evenwicht te vinden tussen voldoende inzet van studenten zonder bewoners of andere betrokkenen te overlopen/overvragen. Voor sommige taken is masterniveau nodig.
• Governance: Innovatie verloopt zelden volgens plan. In de praktijk blijkt de complexiteit vaak groter dan verwacht, mede door sociale dynamiek, de betrokkenheid van vele stakeholders en de onzekere toekomst. De betrokkenheid bij Paddepoel was groot: de zeer betrokken partners hadden regelmatig integraal strategisch overleg, dit was positief. Een belangrijk leermoment was de ontwikkeling van de warmtecentrale: terwijl alles werd voorbereid voor het nieuwe systeem, bleef het oude systeem operationeel totdat de overgang volledig kon plaatsvinden. Van NOM om was een goede tussenstap.
• Coördinatie: Belangrijk vraagstuk: hoe veranker je de geleerde lessen als onderzoekers projectmatig werken? Hoe hou je het proces gaande? Hoe houd je de lange lijn vast? Het is beter om met de diverse partijen samen op te trekken, dit vraagt wel meer tijd.
• Dealen met diversiteit: Sociale cohesie wordt bepaald door de diversiteit in de wijk. Binnen een diverse wijk kun je i.p.v. de hele wijk beter losse buurtjes vergelijken. Deze complexe verhoudingen vragen maatwerk. Jongeren in de wijk zijn minder betrokken bij duurzame ontwikkeling in de wijk, wonen er vaak maar tijdelijk. Wat kan de rol van jongeren zijn binnen de energietransitie in de wijk? Meer inzicht in hoe mensen tegen energietransitie aankijken en deze blik verschilt is een relevant vraagstuk.
• Inzichten over Kennisopbouw (en de tools daarvoor): Een succesvolle energietransitie begint bij de mensen in de wijk. Het sociaal wijkprofiel vormt daarbij het startpunt: wie woont er, wat speelt er, en wie kunnen we betrekken? Representativiteit is cruciaal, maar wanneer is het genoeg? De strategie van de stad is helder: iedereen aan tafel, gedurende het hele proces. Activiteiten zoals de Huizendag helpen om bewoners te betrekken, maar lessen uit eerdere projecten (zoals Energysense) laten zien dat persoonlijk contact het meest effectief is — soms moet je gewoon zelf langs de deuren. Lokale kennis blijkt onmisbaar: bewoners weten vaak beter wat waar mogelijk is. Technische vragen hebben vaak een sociale laag, en goede interventies vragen om samenwerking tussen bewoners, gemeente en experts. Instrumenten zoals een (technisch) wijkpaspoort — dat energieverbruik inzichtelijk maakt— kunnen het gesprek over toekomstige energiesystemen op gang brengen.
• Effecten op leefomgeving: Fysieke ingrepen in de wijk – zoals demohuizen of landschapsaanpassingen – maken technische innovaties tastbaar en versnellen sociale verandering. Door deze zichtbaarheid ontstaat meer balans tussen de technische en sociale kant van projecten. Daarbij is het belangrijk om rekening te houden met de leefomgeving: elke ingreep heeft impact. Als bijvoorbeeld ‘groen’ belangrijk is voor bewoners, kan een andere locatie of aanpak beter passen. Zo ontstaat een waardevolle wisselwerking tussen techniek en samenleving.

Inzichten transformatief potentieel voor andere projecten

• • Direct contact met bewoners is noodzakelijk, bijv. een nieuwsbrief werkt niet
  • Sociale component is belangrijke factor
  • Lokale kennis is essentieel