Sociale interactie in de klimaat- en ecologische crisis
In 2023 startte SIPR de onderzoekslijn sociale interactie in de klimaat- en ecologische crisis. Binnen deze onderzoekslijn werd eerst verkend welke vraagstukken vanuit praktijkprofessionals het meest urgent waren. Hierbij kwamen we uit op drie vraagstukken:
- Gespreksvoering: Hoe voer je gesprekken rondom klimaat en duurzaamheid die kennis over de klimaat- en ecologische crisis vertalen naar handelingsperspectief?
- Klimaatprofessionaliteit: Hoe verhoud je je als professional tot de klimaat- en ecologische crisis en wat is je rol en verantwoordelijkheid daarin?
- Weerbaarheid: Hoe ga je professioneel en effectief om met desinformatie over klimaat?
Deze drie vraagstukken vlogen we interdisciplinair en transdisciplinair aan. Rondom gespreksvoering en klimaatprofessionaliteit ontwikkelden we een methodologie voor trainingen en workshops. Deze methodologie combineert inzichten uit klimaatwetenschap, klimaatpsychologie, desinformatieonderzoek en transitiekunde. Deze trainingen boden we aan op o.a. Hogeschool Utrecht, Leiden UMC, de klimaatadaptatiedag van LIFE-IP Klimaatadaptatie en de communitydag van Stichting KlimaatGesprekken. Door deze sessies in zowel onderwijs, de gezondheidszorg als overheid en vrijwilligers ontwikkelden we de transdisciplinariteit van de methodologie.
Weerbaarheid tegen klimaatdesinformatie is in het belang van het versnellen van de energietransitie, omdat desinformatie een zeer effectieve vertragende kracht heeft op duurzame transities. Desinformatie ondermijnt kennis, draagvlak en gevoel van urgentie en handelingsperspectief die nodig zijn voor de energietransitie. In het kader van weerbaarheid tegen klimaatdesinformatie hadden we zowel een aanjaagfunctie als een trainingsfunctie. De aanjaagfunctie vulden we in door betrokken te zijn bij drie netwerken die als doel hebben maatschappelijke weerbaarheid tegen desinformatie in het algemeen en klimaatdesinformatie in het bijzonder te vergroten: Climate Obstruction NL, de werkgroep ‘vertragende krachten’ van het Klimaatonderzoek Initiatief Nederland, en een werkgroep van TNO die in oprichting is. Daarnaast communiceerden we op sociale media, en in media zoals BNR Nieuwsradio, De Groene Zorg Podcast, Down to Earth Magazine, en een Studium Generale van Universiteit Utrecht.
Hoewel de training klimaatdesinformatie nog in ontwikkeling was, was er veel vraag naar vanuit zowel onderwijs als maatschappelijke partners, en werd deze bijvoorbeeld aangeboden in bibliotheken, bij het Ministerie van I&W, op middelbare scholen, een conferentie van Stichting Klimaatpsychologie en de Groene Zorg Alliantie, en in het onderwijs van Hogeschool Utrecht, Aeres, Hogeschool van Amsterdam en UMC Utrecht.
Een van de kritieke sectoren in het vergroten van maatschappelijke weerbaarheid tegen klimaatdesinformatie waardoor de energietransitie versnelt bleken media en politiek te zijn. Vanuit Climate Obstruction NL en de KIN netwerkgroep diende SIPR daarom een netwerksubsidie in die werd toegekend. Vanuit deze netwerksubsidie bieden we in 2025 trainingen aan nieuwsredacties aan en briefings aan Tweede Kamerleden.